Jak czyścić medale, żeby zachowały blask? Suchą, miękką ściereczką, bez środków ściernych i bez wody z detergentem, a między wręczeniami trzymać je w zamkniętym pudełku, z dala od wilgoci. Tak zalecamy dbać o medale galwanizowane, a poniżej rozpisujemy to na kroki: osobno dla medali, osobno dla statuetek, razem z tym, czego lepiej nie robić.
Opieramy się wyłącznie na zaleceniach producenta, czyli naszych. Domowych sposobów z internetu, takich jak soda, ocet czy pasty polerskie, nie polecamy do tych produktów, bo nie mamy dla nich żadnych zaleceń. Jeśli masz wątpliwości, zadzwoń i dopytaj.
Krok 1: Sprawdź, z czego i jak wykończony jest twój medal
Sposób pielęgnacji zależy od powierzchni. Zanim sięgniesz po ściereczkę, ustal, z czym masz do czynienia.
- Medal odlewany ze stopu ZNAL (cynk i aluminium) z galwanizacją, czyli warstwą metalu w kolorze złota, srebra, brązu albo ich postarzanej wersji. To warstwa, która nadaje medalowi kolor i połysk, i to ją najłatwiej zniszczyć.
- Medal stalowy cięty laserem, z powłoką proszkową lub nadrukiem UV. Powłoka jest barierą przed korozją, bo nielakierowana stal reaguje z wilgocią, dlatego żaden medal nie wychodzi z produkcji bez wykończenia.
- Nadruk UV na metalu, drewnie lub tworzywie. Jest szczególnie odporny na ścieranie, co nie znaczy, że można go szorować.
- Statuetka 3D z druku, wykończona ręcznie: szlifowanie, podkład, lakier bazowy, powłoka metaliczna i lakier ochronny.
- Statuetka stalowa z podstawą z litego drewna i opcjonalnym lakierem UV.
Typowy błąd: traktowanie wszystkich nagród tak samo. Medal z galwanizacją i statuetka z lakierem to dwie różne powierzchnie, ale wspólna zasada jest jedna: delikatnie i na sucho.
Krok 2: Jak czyścić medale – sucha, miękka ściereczka
Podstawowy sposób to sucha, miękka ściereczka. Wystarcza do kurzu i śladów po dotykaniu, czyli tego, co zbiera się na medalu najczęściej. Przecieraj lekko, bez dociskania, i nie stosuj niczego, co zwilża powierzchnię.
W praktyce:
- Odciski palców wycieraj szybko po wręczeniu, nie czekając, aż medal wyląduje w szufladzie.
- Przy medalach z reliefem 3D (jego głębokość to typowo 1–6 mm) nie wciskaj ściereczki w zagłębienia na siłę. Wypukłe elementy rzucają własne cienie, więc brud łatwo zauważyć, a delikatne przetarcie zwykle wystarcza.
- Czyść sam krążek, a wstążkę traktuj osobno. Taśma to inny materiał niż metal i nie powinna służyć do polerowania medalu.
Typowy błąd: pocieranie „na siłę” uporczywego miejsca. Jeśli plama nie schodzi lekko, nacisk może raczej starć warstwę wierzchnią niż ją usunąć. Wtedy zadzwoń do nas i opisz, co się stało.
Krok 3: Unikaj środków ściernych, detergentów i wody
Czego nie robić? Nie używać środków ściernych ani wody z detergentem, bo mogą zużywać warstwę galwaniczną. To ona odpowiada za kolor i blask medalu, a po zdarciu nie wraca sama.
Z tego samego powodu odpuść:
- gąbki ścierne, druciaki i szorstkie ściereczki,
- pasty i proszki do czyszczenia metali,
- płyny do mycia naczyń i inne preparaty z detergentami,
- moczenie medalu w wodzie.
Przy medalach stalowych dochodzi wilgoć. Powłoka proszkowa lub UV chroni stal przed korozją, a nielakierowana stal reaguje z wilgocią, więc medal po deszczowym biegu najlepiej wytrzeć do sucha, zanim trafi do pudełka.
Typowy błąd: rozumowanie „skoro nadruk UV jest odporny na ścieranie, to można go szorować”. Odporność jest zaletą, nie zaproszeniem do mocnego czyszczenia. Zasada pozostaje ta sama: miękko i na sucho.
Krok 4: Przechowuj w zamkniętym pudełku, z dala od wilgoci
Przechowywanie medali sprowadza się do jednego zdania z naszych zaleceń: zamknięte pudełko lub szkatuła, z dala od wilgoci. Medal wyjęty z szuflady luzem, w miejscu bez ochrony przed wilgocią, jest narażony najbardziej.
Co z tego wynika w domu i w klubie:
- Trzymaj medale w suchym pomieszczeniu, a nie tam, gdzie skrapla się woda.
- Wytrzyj medal do sucha, zanim go zamkniesz.
- Pomyśl o osobnym miejscu dla każdego krążka, żeby nie obijały się o siebie.
Najlepiej sprawdza się drewniane pudełko z pianką wyciętą pod kształt medalu: produkt się w nim nie przesuwa i jest bezpieczny w transporcie. Takie pudełka znajdziesz w kolekcji pudełek dekoracyjnych. Dla klubu z kolekcją nagród można zamówić jedno pudełko z wkładem pod kilka elementów, ale to już zakres wyceny.
Typowy błąd: zamykanie wilgotnego medalu w pudełku. Wilgoć zostaje w środku razem z nim.
Krok 5: Wyeksponuj medale tak, żeby się nie niszczyły
Ekspozycja medali biegowych i sportowych to drugi krok pielęgnacji: medale mają być widoczne, a nie narażone. Nie każdy medal musi wisieć na szyi. Wstążka nie jest wymogiem, więc nagrodę możesz postawić na stojaku, zawiesić na karabińczyku albo zostawić w etui lub pudełku, które pełni rolę opakowania i ekspozycji jednocześnie.
Praktyczne zasady:
- Pokazuj medale w suchym pomieszczeniu, tak samo jak przechowujesz.
- Jeśli kolekcja jest duża, wybierz jedno miejsce (gablota, tablica, półka) zamiast rozrzucać medale po domu lub klubie.
- Nie dotykaj ich bez potrzeby. Mniej dotykania to mniej odcisków i mniej czyszczenia.
Statuetki stalowe, które mają stać w miejscach publicznych albo na świeżym powietrzu, mogą dostać opcjonalny lakier UV. O to trzeba zapytać przy zamówieniu. Statuetka 3D ma lakier ochronny i jest odporna na zarysowania oraz zmiany temperatury typowe dla biura, więc na półce w gabinecie nie wymaga specjalnych zabiegów.
Typowy błąd: eksponowanie medalu w miejscu, w którym jest dotykany codziennie. Częste dotykanie to najkrótsza droga do zniszczenia powierzchni.
Krok 6: Pielęgnuj statuetki – stal, druk 3D i drewno
Statuetki są zestawem kilku materiałów, więc łączą kilka zasad.
Statuetka stalowa z nadrukiem UV ma powłokę, która chroni metal. Czyść ją suchą ściereczką, bez szorowania nadruku. Opcjonalny lakier UV jest właśnie na ekspozycję w miejscach publicznych.
Statuetka 3D wygląda jak odlew, a ma wykończenie ręczne z lakierem ochronnym. Czyścić ją trzeba tak jak resztę: sucho i miękko, bez środków ściernych. Lakier zniesie biuro, ale nie jest do skrobania ani szorowania.
Podstawa z litego drewna to materiał naturalny i dla niej trzymamy się tej samej zasady co dla medali: sucho, z dala od wilgoci. Specjalnych środków do drewna nie zalecamy, bo nie mamy dla nich zaleceń producenta. Jeśli chcesz coś zastosować, najpierw zadzwoń i dopytaj.
Typowy błąd: „dopieszczanie” statuetki środkami do połysku. Wykończenie powstało w produkcji, a nowa warstwa chemii niczego nie ulepszy i może zaszkodzić.
Krok 7: Co robić, gdy coś się stało
Nawet przy dobrej pielęgnacji zdarzają się zarysowania albo uszkodzenia. Co wtedy?
- Drobny brud: sucha, miękka ściereczka bez nacisku.
- Starta galwanizacja albo rysa na powłoce: nie próbuj poprawiać jej środkami z domu. Zadzwoń i opisz problem.
- Zamówienie ze sklepu: szczegóły reklamacji znajdziesz w regulaminie sklepu.
Pamiętaj, że przy prawidłowej pielęgnacji medal zachowuje blask przez wiele lat. Dlatego pierwszą linią obrony jest nie czyszczenie, tylko to, jak przechowujesz.
Najczęstsze pytania
Czy mogę umyć medal wodą z mydłem?
Nie zalecamy. Woda z detergentem może zużywać warstwę galwaniczną medalu. Do czyszczenia wystarczy sucha, miękka ściereczka. Jeśli medal jest mocno zabrudzony, zadzwoń i dopytaj.
Jak przechowywać medale po zawodach?
W zamkniętym pudełku lub szkatule, z dala od wilgoci. Przed schowaniem wytrzyj medal do sucha. Dobrym wyborem jest drewniane pudełko z pianką wyciętą pod kształt, w którym krążek się nie przesuwa.
Czy nadruk UV na medalu się ściera?
Nadruk UV jest szczególnie odporny na ścieranie, a kolory nie blakną. To jednak nie powód, żeby go szorować: przecieraj miękką, suchą ściereczką i unikaj środków ściernych.
Czy medal stalowy rdzewieje?
Powłoka proszkowa lub UV chroni stal przed korozją, a żaden medal nie wychodzi z produkcji bez wykończenia. Ryzyko pojawia się, gdy powłoka zostanie uszkodzona, bo nielakierowana stal reaguje z wilgocią. Trzymaj medal w suchym miejscu.
Jak dbać o statuetkę, która stoi na zewnątrz?
Przy statuetkach stalowych wystawianych w miejscach publicznych lub na świeżym powietrzu stosujemy opcjonalny lakier UV. Poproś o niego przy zamówieniu. Statuetki 3D mają lakier ochronny przewidziany na warunki typowe dla biura.
Medale, które służą latami
Trwałość zaczyna się od wykonania: galwanizacja na odlewach ze stopu ZNAL, powłoka proszkowa lub UV na stali, odporny nadruk UV i lakier ochronny na statuetkach 3D. Robimy to obok Łodzi, w firmie działającej od 1981 roku, a w Google mamy ocenę 4,4. Jeśli szukasz nagrody, która przetrwa, zajrzyj do kolekcji medali, a do przechowywania i wręczenia dodaj pudełko dekoracyjne w tym samym zamówieniu. Czas realizacji w sklepie to do 10 dni roboczych; przy bliskim terminie zadzwoń i dopytaj. Gdy potrzebujesz pudełka na wymiar pod całą kolekcję klubu, wyślij zapytanie o wycenę pudełek drewnianych: wycena jest bezpłatna.
